Cây Chân Bầu – Đặc điểm, công dụng và những lưu ý khi sử dụng

Cây Chân Bầu mọc hoang ở nhiều nơi cả ở đồng bằng và miền núi cây có tác dụng chữa bệnh giun sản, cây thường dùng thân lá cây khô để sử dụng chữa bệnh, hạt chân bầu thường dùng làm tinh dầu chữa bệnh. Cùng tìm hiểu chi tiết hơn về dược liệu này qua bài viết dưới đây để sử dụng trong cuộc sống hằng ngày.

Giới thiệu chung về Cây Chân Bầu

Cây Chân Bầu - Đặc điểm, công dụng và những lưu ý khi sử dụng 5
Giới thiệu chung về Cây Chân Bầu
  • Tên gọi khác: Chưng bầu, trâm bầu, song ke, tim bầu
  • Tên gọi khoa học: ombretum quadrangulare Kurz
  • Họ: Bàng (Combretaceae)

Cây Chân Bầu (chưng bầu, song ke): Công dụng & cách dùng

+ Đặc điểm thực vật

Chân bầu là cây thân gỗ có chiều cao từ 2 – 12 mét. Lá cây màu xanh, hình trứng dài, tròn ở đầu. Mặt trên và dưới lá đều được bao phủ một lớp lông tơ mềm. Mỗi lá có chiều dài trung bình khoảng 3 cm và rộng khoảng 1,5 cm hoặc cũng có khi to hơn. Cuống lá ngắn. Đường gân chính ở giữa lá và các cặp gân phụ đối xứng hai bên.

Hoa cây chân bầu nhỏ, đâm ra từ kẽ lá hoặc mọc ở ngọn cành phát triển thành bông. Quả có 4 dìa mỏng như cánh, khi còn nhỏ màu xanh, khi già ngả vàng. Chiều dài mỗi quả khoảng 18mm và rộng cỡ 7mm. Trong quá chứa hạt hình thoi, kích thước chỉ khoảng 4mm và có dìa.

+ Khu vực phân bố:

Cây chân bầu được tìm thấy phổ biến ở khu vực miền Nam hoặc Nam Trung Bộ. Miền Bắc chưa thấy xuất hiện. Cây được trồng để lấy bóng mát hoặc để nuôi kiến cánh đỏ. Theo kinh nghiệm của những người nuôi kiến thì loài kiến cánh đỏ khi sống trên cây này sẽ phát triển nhiều cánh hơn.

Ngoài Việt Nam, một số nước khác cũng có cây chân bầu như: Thái Lan, Miến Điện, Lào, Campuchia.

+ Bộ phận dùng:

Chủ yếu lá quả, lá, vỏ cây và hạt của cây chân bầu

+ Thu hái, sơ chế

Lá cây được thu hái quanh năm. Hạt và quả được thu hoạch vào mùa thu hoặc mùa đông. Các bộ phận được phân loại, đem về dùng tươi hoặc phơi khô.

+ Thành phần hóa học của cây chân bầu

Các thành phần của cây chân bầu chưa được xác định rõ. Tuy nhiên phân tích thành phần nước pha hay cao cồn của cây tìm thấy chất tanin.

Vị thuốc chân bầu

Cây Chân Bầu - Đặc điểm, công dụng và những lưu ý khi sử dụng 6
Vị thuốc chân bầu

+ Tính vị, quy kinh

Chưa có thông tin nghiên cứu về tính vị và khả năng quy kinh của cây chân bầu

+ Tác dụng dược lý, chủ trị

  • Thử nghiệm trên chuột trong phòng thí nghiệm cho thấy chiết xuất chân bầu thể hiện rõ khả năng tiêu diệt giun đũa.
  • Lá cây chân bầu có tác dụng nhuận gan
  • Giảm đau
  • Lợi tiểu
  • Cầm tiêu chảy
  • Kích thích vị giác, giúp ăn uống ngon miệng hơn
  • Ngăn ngừa và hỗ trợ tiêu diệt tế bào ung thư, u bướu
  • Lợi mật

Liều lượng

Liều dùng vị thuốc chân bầu được điều chỉnh tùy theo bệnh lý điều trị.

Cách sử dụng

  • Lá chân bầu: Tán bột, sắc uống hoặc ngâm rượu thoa ngoài
  • Hạt: Sao vàng, uống hoặc ăn trực tiếp

+ Độc tính

Chưa được xác định

Bài thuốc chữa bệnh sử dụng cây chân bầu

Cây Chân Bầu - Đặc điểm, công dụng và những lưu ý khi sử dụng 7
Bài thuốc chữa bệnh sử dụng cây chân bầu

1. Điều trị giun đũa, giun sán, giun kim

– Dùng quả chân bầu:

  • Thành phần: Lá mơ lông, quả chân bầu, bột để làm bánh
  • Cách sử dụng: Rửa sạch lá mơ và quả chân bầu. Giã nát, trộn chung với bột và một ít nước cho đều. Nặn thành những cái bánh nhỏ đem hấp cách thủy cho chín rồi ăn. Dùng đều đặn mỗi buổi sáng khi bụng đang đói trong 3 ngày liên tục.

– Dùng hạt chân bầu:

Quả chân bầu được đem phơi khô tách lấy hạt, sao vàng hoặc nướng. Khi dùng ăn kèm với chuối. Liều lượng như sau:

  • Người trưởng thành: Ngày ăn 10 – 15 hạt ( tương đương 14 – 20g) trong 3 ngày liên tiếp
  • Trẻ em: Ngày ăn 5 – 10 hạt trong 3 ngày liền

2. Bài thuốc nhuận gan, lợi tiểu từ lá chân bầu

  • Thành phần: 15g lá cây chân bầu khô, 15g hoắc hương núi (nhân trần) khô
  • Cách sử dụng: Cho cả hai dược liệu vào ấm, đổ thêm 1 lít nước sắc kỹ trên lửa nhỏ đến khi cạn còn 1 chén thì dừng lại. Gạn ra uống hết trong 1 lần, mỗi ngày uống 1 thang.

3. Cây chân bầu ngâm rượu chữa nước ăn chân

Cây Chân Bầu - Đặc điểm, công dụng và những lưu ý khi sử dụng 8
Cây chân bầu ngâm rượu chữa nước ăn chân
  • Thành phần: 100g lá cây chân bầu, 100g lá cây thuốc mọi, 100g lá bạch hạc, 100g lá cây mực ( phèn đen), 100 ml rượu trắng
  • Cách sử dụng: Tất cả các loại lá đem rửa sạch, giã nát, đổ rượu vào ngâm. Dùng ngay hoặc để vào hũ kín sử dụng dần. Để trị nước ăn chân, lấy rượu bôi vào chỗ tổn thương 2 – 3 lần/ngày.
4. Hỗ trợ giải độc gan vào bảo vệ gan:

Gần đây một nghiên cứu của nhóm các nhà khoa học tại Nhật Bản đã tiến hành nghiên cứu thửu nghiệm chiết xuất lá chân bầu trên cơ thể chuột và nhận thấy chiết xuất là chân bầu cho thấy hiệu quả bảo vệ gan mạnh mẽ, có thể được sử dụng như một loại thảo dược bảo vệ tế bào gan(2).

Cách dùng làm thuốc giải độc gan: lá chân bầu khô 15g, rửa sạch đun nước uống hàng ngày.

5. Hỗ trợ điều trị ung thư phổi

Một nghiên cứu tại Khoa Công nghệ Dược phẩm, Đại học Srinakharinwirot, Ongkarak, Thái Lan bằng chiết xuất lá chân bầu, bằng các thử nghiệm nhóm nghiên cứu đã ghi nhận hoạt động kháng tế bào ung thư phổi. Nhóm nghiên cứu kết luận chiết xuất lá Combretum quadrangulare Kurz có thể là một thảo dược tiềm năng cho  phát triển các loại thuốc điều trị ung thư phổi(3).

Lá chân bầu không độc, nên có thể sử dụng lá chân bầu như một thảo dược hỗ trợ điều trị bệnh ung thư phổi với liều dùng 15g ~ 20g lá khô hãm nước uống hàng ngày.

*Lưu ý: Các bài thuốc từ cây chân bầu đang được lưu truyền hầu hết đều được áp dụng theo kinh nghiệm dân gian. Bệnh nhân cần tham vấn thầy thuốc, bác sĩ trước khi thực hiện.

Trên đây là những thông tin liên quan đến đặc điểm, công dụng chữa bệnh của Cây Chân Bầu do baokhuyennong.com đã tổng hợp và chia sẻ đến các bạn. Cây Chân Bầu là vị thuốc với nhiều công dụng đối sức khỏe. Tuy nhiên, hiện tại vẫn chưa có nhiều nghiên cứu về công dụng cũng như tác dụng y học của dược liệu. Do đó, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ hoặc thầy thuốc y học cổ truyền trước khi sử dụng. Không nên tự ý sử dụng dược liệu để tránh những rủi ro không mong muốn.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *